Mu gihe u Rwanda ruzwi cyane nk’igihugu cyakiriye amadini atandukanye arimo Kiliziya Gatolika n’amatorero ya Giporotesitanti, hari indi myemerere yageze mu gihugu mu buryo butuje ariko igenda ishinga imizi: Idini ya Islam.
Amateka y’iri dini mu Rwanda agaragaza urugendo rurerure rwatangiriye ku bucuruzi, rukagera ku kuba igice cy’ingenzi cy’imibereho y’Abanyarwanda.
Abacuruzi n’inzira z’inyanja: inkomoko ya Islam mu Rwanda
Amakuru y’amateka agaragaza ko Islam yageze mu Rwanda mu mpera z’ikinyejana cya 19, izanywe n’abacuruzi b’Abarabu n’Abaswahili baturukaga mu bihugu byo ku nkombe z’inyanja y’Abahinde, birimo Tanzania na Kenya.
Aba bacuruzi binjiraga mu Rwanda banyuze mu nzira z’ubucuruzi, bazanye imyenda, ibirungo n’ibindi bicuruzwa, ariko banazana n’umuco n’imyemerere yabo ya Islam. Abanyarwanda ba mbere bayobotse iri dini akenshi babaga bakorana nabo cyangwa batuye hafi y’aho banyuraga.
Igihe cy’ubukoloni: Islam idahabwa umwanya uhagije
Mu gihe cy’ubukoloni bw’Abadage n’Ababiligi, Islam ntiyahawe amahirwe nk’ayahawe andi madini. Abakoloni bashyigikiye cyane Kiliziya Gatolika n’amatorero ya Giporotesitanti, bituma Islam iguma inyuma mu bijyanye n’inyigisho n’ibikorwaremezo.
Ibi byatumye abayisilamu baba bake, ndetse ibikorwa byabo bigakorwa mu bwitonzi no mu duce duke tw’igihugu.
Nyuma y’Ubwigenge: gutangira kwiyubaka no kwaguka
Nyuma y’Ubwigenge mu 1962, abayisilamu mu Rwanda batangiye kwisuganya no kubaka inzego zibahuza. Mu 1973 hashinzwe Association des Musulmans du Rwanda, igamije guteza imbere inyungu z’Abayisilamu no kubafasha kwagura ibikorwa byabo.
Muri icyo gihe, hatangiye kubakwa imisigiti myinshi no gushyiraho amashuri yigisha Islam, bituma iri dini ritangira kugaragara mu buryo bufatika mu mibereho y’igihugu.
1994: Uruhare rudasanzwe mu gihe cya Jenoside
Mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, hari ibikorwa by’indashyikirwa byagaragaye mu Bayisilamu bamwe na bamwe, aho bakinguriye imiryango yabo abari bahigwaga, babahisha kandi babarinda kwicwa.
Ibi byagize uruhare rukomeye mu guhindura imyumvire y’Abanyarwanda kuri Islam, aho benshi bayibonye nk’idini rishingiye ku bumuntu, ubumwe no gufashanya.
Islam muri iki gihe: igice cy’iterambere ry’igihugu
Kuri ubu, Islam iri mu madini yemewe kandi afite abayoboke benshi mu Rwanda. Iyoborwa n’umuryango wa Rwanda Muslim Community, uharanira guteza imbere imibereho myiza y’Abayisilamu no kubahuza.
Abayisilamu bagira uruhare mu nzego zitandukanye zirimo ubucuruzi, uburezi n’ibikorwa by’imibereho myiza. Imisigiti n’amashuri byagiye byiyongera, bigafasha mu gukomeza gusakaza inyigisho za Islam no guteza imbere umuco w’ubworoherane.
Nubwo Islam yageze mu Rwanda itinze ugereranyije n’andi madini, amateka yayo agaragaza ko yakomeje kwiyubaka mu buryo butuje ariko bufite ireme. Uruhare rwayo mu bihe bikomeye by’amateka y’igihugu n’uruhare rwayo mu iterambere ry’uyu munsi bituma iba imwe mu nkingi z’iyobokamana zifite agaciro mu Rwanda.

