Iran ni kimwe mu bihugu bifite amateka maremare ku Isi, aho yahoze izwi nka Persia mbere yo gufata izina rya Iran mu kinyejana cya 20. Ni igihugu cyubatse izina rikomeye mu mateka y’umuco, ubucuruzi n’ubwami bwakomeye bwigeze kuganza ibice binini byo ku mugabane wa Aziya.
Mu gihe cy’ubu, Iran ikomeje kuvugwa cyane muri politiki mpuzamahanga kubera uburyo yagaragaje ubushake bwo kwihagararaho imbere y’ibihangange byo ku Isi, by’umwihariko Leta Zunze Ubumwe za Amerika, nubwo imaze imyaka myinshi ihura n’ibihano bikomeye by’ubukungu n’igitutu cya dipolomasi.
Imbaraga Iran ikura he?
Iran ni igihugu gikungahaye ku mutungo kamere, cyane cyane amavuta na gaz biri mu bifasha ubukungu bwayo gukomeza gukora nubwo bwahuye n’imbogamizi zitandukanye. Uretse umutungo kamere, Iran ifite abaturage barenga miliyoni 80, ibintu biyifasha kugira isoko rinini ry’imbere mu gihugu ndetse n’abakozi benshi.
Iki gihugu kandi cyashoye imari nyinshi mu rwego rwa gisirikare no mu ikoranabuhanga, by’umwihariko mu gukora missiles na drones byifashishwa mu bwirinzi. Mu myaka yashize, cyakomeje kwagura ubushobozi bwacyo mu bya gisirikare kugira ngo kigabanye kwishingikiriza ku mahanga.
Ikindi gituma Iran iba igihugu gikomeye ni aho iherereye. Iherereye mu gace k’ingenzi k’ubucuruzi bw’amavuta ku Isi, hafi y’umuyoboro wa Strait of Hormuz unyuramo igice kinini cy’amavuta yoherezwa ku masoko mpuzamahanga.


Inkomoko y’umwuka mubi hagati ya Iran na Amerika
Umubano wa Iran na Amerika ntiwahoranye amakimbirane. Mu myaka yashize, ibihugu byombi byari bifitanye umubano mwiza. Icyakora, ibintu byahindutse cyane nyuma ya Revolisiyo ya Iran yo mu 1979, yahiritse ubutegetsi bwa Shah Mohammad Reza Pahlavi wari ushyigikiwe na Amerika.
Nyuma y’iyo revolisiyo, ubutegetsi bushya bwashinjaga Amerika kwivanga mu bibazo by’imbere mu gihugu no gushyigikira ubutegetsi bwabanje. Kuva icyo gihe, ibihugu byombi byakomeje kugirana amakimbirane ashingiye kuri politiki, umutekano n’ibijyanye na gahunda ya Iran y’ingufu za nucléaire.
Kuki Iran ikunze kuvugwa nk’igihugu gihangara Amerika?
Abasesenguzi bavuga ko Iran yabashije gukomeza kwihagararaho kubera guhuza ibintu bitandukanye birimo umutungo kamere, igisirikare gikomeje kwiyubaka, ubushake bwa politiki n’inkunga ihabwa n’abafatanyabikorwa bayo mu karere no hanze yako.
Nubwo Amerika ikomeje kugira ubukungu n’igisirikare biruta kure ibya Iran, iki gihugu cyo mu Burasirazuba bwo Hagati cyakomeje kwanga kugendera ku gitutu cy’amahanga mu bibazo bimwe na bimwe gifata nk’iby’inyungu zacyo bwite.
Icyakora, ntabwo Iran ari yo yonyine yigeze kutumvikana na Amerika. Ibihugu nka u Burusiya, u Bushinwa, Cuba na Korea ya Ruguru na byo byagiye bigirana amakimbirane n’iki gihugu. Gusa Iran yo yihariye kuba yarakomeje uwo mwuka wo kwihagararaho mu gihe kirekire, ari na byo bituma ikunze kuvugwa cyane mu rwego rwa politiki mpuzamahanga.kurubu Iran iyobowe n’umutegetsi w’ikirenga Mojtab khamenei Umuhungu wa Ali khamenei wahitanywe nibitero bya leta zunze ubumwe za America.

Iran ikomeje kuba kimwe mu bihugu bifite uruhare runini mu bibazo bya politiki n’umutekano byo mu Burasirazuba bwo Hagati. Imbaraga zayo zishingiye ku mateka yayo, umutungo kamere, aho iherereye n’ubushake bwo kwigira. Nubwo ikomeje guhura n’ibihano n’igitutu mpuzamahanga, yakomeje kugaragaza ko ishaka gukomeza kwihagararaho no kurinda inyungu zayo nk’igihugu cyigenga.
